السيد البروجردي (مترجم: اسماعيل تبار / حسينى / مهورى)
459
جامع أحاديث الشيعة (منابع فقه شيعه) (فارسى)
امام عليه السلام فرمود : اگر يقين دارد كه بدهىاش همه اموالش را فرا مىگيرد ، هزينه آنان پرداخت نمىشود و اگر يقين ندارد ، پس بايد از اصل مال وى هزينه آنان را بپردازد . » عبدالرحمان بن حجاج از امام موسى بن جعفر عليه السلام نظير اين حديث را روايت كرده است با اين تفاوت كه پاسخ امام عليه السلام را اينگونه بيان مىكند : « اگر يقين دارد كه اموال ميّت همه بدهىهاى او را در بر مىگيرد پس هزينه آنان را نمىپردازد و اگر يقين به آن ندارد ، بايد از اصل مال وى هزينه آنان را بپردازد . » 648 - ( 8 ) على بن ابى حمزه گويد : « به امام موسى بن جعفر عليه السلام گفتم : يكى از دوستداران شما در گذشت و كودكان صغير و مقدارى مال و بدهى از خود بر جاى گذاشت طلبكاران از مال او بىخبر هستند . اگر بدهى آنها پرداخت شود ، فرزندانش بى چيز باقى مىمانند . امام عليه السلام فرمود : آن را براى فرزندانش هزينه كن » . مرحوم شيخ طوسى قدس سره مىفرمايد : « سند اين روايت مقطوعه است و با ظاهر قرآن مخالف است . » ارجاعات گذشت : در روايات باب پانزدهم مطالبى آنچه بر اين بحث دلالت مىكند . و در روايت سوم از باب نهم از ابواب پرداخت كنندگان زكات فرموده معصوم عليه السلام كه : « زكات از تمام مال خارج مىشود ، زيرا آن همانند بدهى است كه اگر بر عهدهء وى بود چيزى براى وارثان نيست تا آنچه از زكات را وصيت كرده است ، بپردازند . » و در روايت يكم از باب يازدهم از ابواب مستحقان زكات فرموده امام عليه السلام كه : « اگر پدرش مالى براى وى به ميراث گذارد سپس آشكار شود كه وى بدهى داشته كه آن روز نمىدانسته است پس آن را از جانب پدرش از اصل مال مىپردازد . » و در روايت دوم از باب پنجم از ابواب نيابت فمروده معصوم عليه السلام كه : « اگر چيزى از آن زياد بيايد ، براى وارثان است در صورتى كه بدهى نداشته باشد . » همچنين اين فرموده كه : « همه آنچه با اوست و باقى گذاشته براى وارثان است مگر آنكه بدهكار باشد كه از جانب وى پرداخت مىشود يا وصيتى كرده باشد كه آن وصيت براى موصّىله انجام و از ثلث قرار داده مىشود . »